بنیاد جایزه ایکس؛ کار خیر کن، جایزه بگیر!
بنیاد جایزهٔ ایکس یک سازمان غیر انتفاعی در شهر سانتامونیکا در ایالت کالیفورنیا است که با اهداف خیرخواهانه در اهدای جایزه برای دستیابی به یک هدف معین ایجاد گشته است، هدفی که به سرمایه گذاران شخصی انگیزه میدهد و برگشت هزینهٔ جایزه را تا ده برابر یا بیش تر فراهم میآورد. به طور خلاصه این سازمان در خدمت به منافع بشر گام بر میدارد.
ماموریت جایزه ایکس این است که پیشرفت های جسورانه ای به نفع بشریت به ارمغان بیاورد؛ این بنیاد از طریق ایجاد، مدیریت مسابقات جایزه داری که در مقیاس بزرگ، پروفایل عالی و برانگیزاننده، چالش های بزرگ جهان را برطرف می کند. از این رو، باعث تحریک
سرمایه گذاری در
تحقیق و توسعه می گردد که به مراتب ارزشی بیش از خود جایزه را دارند. این جایزه برانگیزاننده و الهام بخش نوآوران و نخبگان از تمامی رشته ها است تا سرمایه های فکری و مالی خود را برای حل مشکل به کار گیرند
.
«جایزهٔ ایکس» برای نخستین بار توسط دکتر «پیتر دایمندیس» در یک سخنرانی در کنفرانس جهانی توسعهٔ فضایی در سال ۱۹۹۵ مطرح شد. این جایزه برای مسابقهای در نظر گرفته شد که برندهٔ آن میبایست یک وسیلهٔ ساخته شده در بخش خصوصی را ارائه میداد که بتواند یک خلبان را به لبهٔ فضا برساند. لبهٔ فضا را فراز ۱۰۰ کیلومتری زمین تعریف کردند.
در واقع این مسابقه را به منظور تشویق بخش خصوصی در صنایع فضایی برگزار کردند و از این رو شرکت هر گونه سازمان دولتی در آن ممنوع بود. هدف از برگزاری چنین مسابقهای این بود که نشان داده شود که پرواز فضایی برای غیر نظامیان و شرکتهای خصوصی دست یافتنی و اقتصادی است، به این امید که دری به سوی پرواز فضایی بازرگانی و گردشگری فضایی گشوده شود. «جایزهٔ ایکس» به سبک و سیاق بسیاری از جایزههای اوایل قرن بیستم که برای تشویق توسعهٔ پرواز هوایی تعیین میشدند، تعیین شد. برای مثال یکی از آن جایزهها، جایزهٔ ۲۵ هزار دلاری بود که برای پرواز یکسره از میان اقیانوس اطلس تعیین شد و «چارلز لیندبرگ» آن را برد.
جایزهٔ ایکس در ماه میسال ۱۹۹۶ تعیین شد و در آغاز فقط با عنوان «جایزهٔ ایکس» شناخته میشد. در پی کمک چند میلیون دلاری دو کارآفرین به نامهای «امیر انصاری» و «انوشه انصاری» به برنامهٔ جایزهٔ ایکس، نام این جایزه در ماه میسال ۲۰۰۴ به «جایزهٔ ایکس انصاری» تغییر یافت.
بیست و شش گروه از سراسر جهان در مسابقهٔ
جایزه ایکس انصاری شرکت کردند، از داوطلبهای جویای سرگرمی گرفته تا گروههای تحت حمایت شرکتها. در لیست شرکت کنندگان نام بنگاههای سنتی مانند بویینگ و لاکهید دیده نمیشد. این در حالی بود که بسیاری از فعالان در صنعت فضایی اعتقاد داشتند که وسایط جابجایی فضایی شرکتهای بویینگ و لاکهید را نمیشود با نمونههای ارزان جایگزین کرد میدانست
.
سرانجام در ۴ اکتبر ۲۰۰۴ اولین جایزهٔ تعیین شده توسط «بنیاد جایزهٔ ایکس» با نام «جایزهٔ ایکس انصاری» به شرکت «اسکیلد کامپوزیتس» اهداء شد. این شرکت فضاپیمای «اسپیسشیپ وان» توسعه داد. طراح «اسپیسشیپ وان»، رئیس شرکت «اسکیلد کامپوزیتس»، آقای «برت روتان
» (Burt Rutan) بود. ارزش
جایزهٔ ایکس انصاری ۱۰میلیون دلار بود اما هزینهٔ صرف شده برای اجرای پروژه
Tier One بیش از اینها بود. در واقع «اسپیسشیپ وان» را رئیس شرکت اسکیلد کامپوزیت، «برت روتان»، طراحی کرد و یکی از دو پایه گذار
شرکت مایکروسافت به نام «پائول آلن» آن را تأمین مالی کرد
.